Leiderschap in transitie
Ik zat in de auto en belde met mijn zus. Ze had een vergadering gehad. Een bijeenkomst waar van tevoren de tegenstelling duidelijk was, twee kampen die tegenover elkaar stonden. De sfeer was geladen nog voordat iemand iets had gezegd.
En toen, aan het begin van de vergadering, werd haar gevraagd waarom zij er eigenlijk bij was.
Ze vertelde wat haar dreef. Niet haar functie, niet haar positie, maar wat haar echt in beweging bracht. Wat ze wilde bijdragen. Waar ze voor stond.
En er gebeurde iets. De volgende persoon die zich introduceerde haakte aan bij haar verhaal.
Het gesprek dat volgde was een ander gesprek dan gepland. Niet omdat het conflict verdween, maar omdat er plotseling iets groters voelbaar werd dan de twee kampen. Iets waar mensen zich toe konden verhouden. Ze hadden een echt gesprek, over wat er werkelijk op het spel stond.
Mijn zus vroeg me: hoe doe ik dit vaker?
Ik dacht: wat een goede vraag.
Wat zij deed, zonder het zo te noemen, was aanwezig zijn.
Niet alleen fysiek aanwezig, maar werkelijk aanwezig. Met aandacht voor zichzelf, voor de ander en voor wat er in de ruimte gebeurde. Ze sprak niet vanuit een positie, maar vanuit verbinding met wat voor haar van betekenis was.
En precies daar ontstaat er beweging. Verandert de kwaliteit van het gesprek.
Dat is iets anders dan goed voorbereid zijn. Of de juiste woorden kiezen. Aanwezigheid betekent dat je er écht bent, met je aandacht, je energie, je intentie. Dat je kunt voelen in je lijf wanneer het spannend wordt. Opmerken wanneer je jezelf afsluit, verdedigt of liever wegkijkt en ook daarbij aanwezig blijven.
Het begint bij vertragen. Bij voelen wat er in je lijf gebeurt. Opmerken welke emoties geraakt worden. Niet meteen reageren of oplossen, maar nieuwsgierig blijven naar wat zich aandient.
Ook als je nog niet weet waar het heen gaat.
Juist daar ontstaat ruimte.
Vaak volgt onze aandacht de makkelijkste weg. We trekken snelle conclusies, houden vast aan overtuigingen of schieten in weerstand. Maar wanneer iemand aanwezig kan blijven in wat ongemakkelijk of spannend is, ontstaat er iets anders.
Dan wordt het mogelijk om echt te luisteren.
Om samen te kijken naar wat er onder het conflict ligt.
En daar openen zich vaak nieuwe mogelijkheden.
Wat helpt, om aanwezig te kunnen zijn, is dat je ergens op kunt leunen.
Op je eigen geschiedenis en de mensen die je gevormd hebben. Op je lichaam en de grond onder je voeten. Op het besef dat je onderdeel bent van iets groters dan alleen jezelf. En op de intentie die je vooruit trekt: weten wat jou drijft en waarom je hier bent.
Aanwezigheid verbindt niet omdat verschillen verdwijnen, maar omdat mensen zich ineens kunnen verhouden tot iets diepers dan hun eigen standpunt.
De vraag van mijn zus, hoe doe ik dit vaker, gaat daarom eigenlijk over iets heel eenvoudigs en tegelijk iets heel moeilijks: dichtbij jezelf blijven. Weten wat jou drijft. Weten waar je voor staat. En bereid zijn dat mee te nemen de ruimte in, ook als het spannend wordt.
Juist dan.
Bij WAKKER. werken ontmoetten we leiders en oprichters op momenten waarop iets verschuift.
Wanneer het oude niet meer werkt en het nieuwe zich nog niet heeft gevormd.
Juist daar maakt aanwezigheid verschil.